Gezondheid & obesitas
De risico’s van obesitas
Obesitas vergroot de kans op onder meer diabetes type 2, hart- en vaatziekten, slaapapneu en gewrichtsklachten. Ook je mentale welzijn en dagelijks leven kunnen eronder lijden. Welke gevolgen je merkt, verschilt per persoon.
Een verhoogd risico betekent niet dat je al deze aandoeningen krijgt.
Mogelijke gevolgen
Welke gezondheidsrisico’s geeft obesitas?
Obesitas kan verschillende organen en functies van je lichaam beïnvloeden. Hieronder staan belangrijke aandoeningen die vaker samengaan met obesitas.
Diabetes, hart en bloedvaten
De kans op diabetes type 2 (suikerziekte) is groter. Ook hoge bloeddruk, een ongunstig cholesterolgehalte en hart- en vaatziekten komen vaker voor. Denk bij hart- en vaatziekten aan een hartinfarct of beroerte.
Ademhaling en slaapapneu
Obesitas hangt samen met ademhalingsproblemen, zoals bepaalde vormen van astma en slaapapneu. Bij slaapapneu stopt je ademhaling herhaaldelijk even tijdens de slaap. Je kunt snurken en overdag erg slaperig zijn.
Gewrichten en bewegen
Rug- en gewrichtsklachten kunnen bewegen moeilijker maken. Ook artrose komt vaker voor bij mensen met obesitas. Pijn in bijvoorbeeld je knieën kan invloed hebben op lopen, traplopen of werken.
Maagzuur, lever en galblaas
Obesitas hangt samen met reflux (terugstromend maagzuur), leververvetting en galstenen. Reflux kan brandend maagzuur geven. Bij leververvetting hoopt zich vet op in de lever.
Bepaalde vormen van kanker
Bij obesitas is de kans op sommige vormen van kanker groter, waaronder dikkedarmkanker, nierkanker en borstkanker na de overgang. Een verhoogd risico is geen voorspelling dat je kanker krijgt.
Vruchtbaarheid en zwangerschap
Obesitas kan samengaan met verminderde vruchtbaarheid bij vrouwen en mannen. Tijdens een zwangerschap is er ook meer kans op complicaties, zoals zwangerschapsdiabetes en hoge bloeddruk. Bespreek een kinderwens met je arts.
Persoonlijke beoordeling
Hoe groot is jouw risico?
Je BMI geeft informatie over de verhouding tussen je gewicht en lengte. Voor een beoordeling van je gezondheidsrisico kijkt je arts ook naar je buikomvang, bestaande aandoeningen en andere risicofactoren.
Vooral vet rond de buik hangt samen met extra gezondheidsrisico’s. Twee mensen met dezelfde BMI kunnen daardoor een verschillend risico hebben. Je klachten en de invloed op je dagelijks leven horen ook bij het gesprek.
Lees wat je BMI wel en niet verteltMeer dan lichamelijke klachten
Mentale gezondheid en dagelijks leven
Obesitas kan samengaan met somberheid, angst of een negatief zelfbeeld. De relatie werkt niet altijd in één richting: psychische problemen kunnen ook bijdragen aan gewichtstoename.
Vooroordelen en discriminatie kunnen extra druk geven. Ook praktische beperkingen spelen mee, bijvoorbeeld bij het vinden van passende kleding, zitten of je schoenen aantrekken. Lichamelijke en psychische klachten kunnen sociale activiteiten en werk bemoeilijken en tot ziekteverzuim leiden.
Een volgende stap
Wanneer bespreek je dit met de huisarts?
Maak een afspraak als je je zorgen maakt over je gewicht of gezondheid, klachten hebt of hulp wilt bij een behandeling. Je hoeft niet te wachten tot klachten erger worden.
Noem bijvoorbeeld pijn bij bewegen, aanhoudende somberheid of snurken met ademstops en slaperigheid overdag. Zulke klachten kunnen verschillende oorzaken hebben. Je huisarts kan beoordelen welk onderzoek of welke hulp nodig is.
Vermoed je slaapapneu en ben je overdag erg slaperig? Rijd dan geen auto en bespreek je klachten met je huisarts.
Kunnen de risico’s kleiner worden?
Ja, behandeling en een gezondere leefstijl kunnen gezondheidsrisico’s verminderen. Je hoeft daarvoor niet altijd eerst een ‘gezond’ BMI te bereiken. Ook een beperkte gewichtsafname kan al helpen.
Ondersteuning kan gaan over voeding, bewegen, slaap en ontspanning. Soms passen medicijnen of een operatie bij je situatie. Welke behandeling geschikt is, bespreek je met je arts.
Het traject bij het Bariatrisch Centrum
Een maagverkleining is onderdeel van een traject met voorbereiding, begeleiding en nazorg. Voor aanmelding heb je een verwijzing van je huisarts of specialist nodig. Tijdens de screening door het behandelteam wordt samen met je gekeken welk traject bij je past.
Veelgestelde vragen over de risico’s
Wat betekenen deze risico’s voor jou? De antwoorden helpen je het gesprek met je arts voor te bereiden.
Ik voel me fit. Is mijn gewicht dan geen risico?
Je fit voelen is prettig, maar geeft geen volledige beoordeling van je gezondheid. Je huisarts kan je BMI en buikomvang samen met andere risicofactoren beoordelen. Bespreek het ook als je nog geen duidelijke klachten ervaart.
Hoeveel moet ik afvallen om mijn gezondheid te verbeteren?
Er is geen doel dat voor iedereen hetzelfde is. Volgens het Voedingscentrum kan 5 tot 10% gewichtsverlies al gezondheidswinst geven. Bij obesitas kan ook een kleinere afname of het voorkomen van verdere gewichtstoename helpen. Kies samen met je zorgverlener een passend doel.
Zijn psychische klachten altijd een gevolg van obesitas?
Nee. Gewicht, psychische klachten en omstandigheden kunnen elkaar beïnvloeden. Schaamte of somberheid kan ook samenhangen met de manier waarop anderen je behandelen. Bespreek wat er bij jou speelt, zodat de hulp daarop kan aansluiten.
Heb ik een maagverkleining nodig om risico’s te verminderen?
Een operatie is één van de mogelijke behandelingen en is niet voor iedereen geschikt. Er bestaan ook andere vormen van ondersteuning. Bij een mogelijke maagverkleining zijn de voorwaarden, eerdere behandelingen en een beoordeling door het behandelteam belangrijk.
Bronnen en toelichting
Deze informatie gaat over volwassenen en geeft geen persoonlijke diagnose. De onderstaande bronnen onderbouwen de uitleg over gezondheidsrisico’s en hulp. Voor het eigen behandeltraject verwijzen we naar de informatie van het Bariatrisch Centrum.