Wat zijn de nadelen en late complicaties van een gastric bypass?

De belangrijkste nadelen van een gastric bypass zijn dat uw spijsvertering blijvend verandert, u levenslang rekening moet houden met uw voeding en u vitamines en mineralen moet gebruiken. Daarnaast kunnen maanden of jaren na de operatie complicaties ontstaan, zoals vitaminetekorten, dumpingklachten, een maagzweer, vernauwing, galstenen of een interne hernia. Niet iedereen krijgt hiermee te maken, maar langdurige nazorg blijft belangrijk.

Een gastric bypass kan veel gezondheidsvoordelen bieden, waaronder aanzienlijk gewichtsverlies en verbetering van aandoeningen die samenhangen met obesitas. De ingreep vraagt echter ook blijvende aanpassingen. Op de pagina over de gastric bypass leest u hoe de operatie wordt uitgevoerd en hoe deze gewichtsverlies ondersteunt.

Wat zijn de belangrijkste nadelen van een gastric bypass?

Bij een gastric bypass wordt een kleine maagpouch gemaakt en wordt een deel van de dunne darm omgeleid. Hierdoor kunt u minder eten en verandert de opname en verwerking van voedingsstoffen. De belangrijkste nadelen zijn:

u kunt blijvend kleinere hoeveelheden eten;
bepaalde voedingsmiddelen worden mogelijk minder goed verdragen;
u moet levenslang voorgeschreven vitamines en mineralen gebruiken;
regelmatige bloedcontroles blijven noodzakelijk;
de opname en werking van bepaalde medicijnen kan veranderen;
dumpingklachten of een lage bloedsuiker kunnen ontstaan;
ook jaren later kunnen chirurgische complicaties optreden;
blijvend gewichtsverlies is niet gegarandeerd.

De gevolgen verschillen per persoon. Uw gezondheid, eetpatroon, medicatiegebruik, rookgedrag en het volgen van de nazorgadviezen kunnen invloed hebben op het risico op klachten.

Wat is het verschil tussen vroege en late complicaties?

Vroege complicaties ontstaan meestal tijdens de eerste dagen of weken na de operatie. Voorbeelden zijn een bloeding, wondinfectie, trombose of lekkage bij een nietverbinding. Meer informatie hierover vindt u op de pagina over mogelijke complicaties na een maagverkleining.

Late complicaties ontstaan vanaf enkele maanden na de operatie en kunnen zich soms pas jaren later openbaren. Nieuwe buikklachten moeten daarom ook worden beoordeeld wanneer uw operatie lange tijd geleden is.

Welke late complicaties kunnen na een gastric bypass ontstaan?

De mogelijke late complicaties lopen uiteen van goed behandelbare voedingstekorten tot darmproblemen waarvoor met spoed een operatie nodig kan zijn. De aanwezigheid van een klacht betekent niet automatisch dat er sprake is van een ernstige complicatie. Medisch onderzoek kan nodig zijn om de oorzaak vast te stellen.

Tekorten aan vitamines en mineralen

Na een gastric bypass neemt u minder voeding in en passeert voedsel niet meer door alle oorspronkelijke delen van het spijsverteringskanaal. Daardoor kunnen tekorten ontstaan aan onder andere ijzer, vitamine B12, foliumzuur, calcium en vitamine D.

Mogelijke gevolgen zijn vermoeidheid, bloedarmoede, spierzwakte, tintelingen of problemen met de botgezondheid. Een tekort kan ontstaan ondanks het gebruik van supplementen. Daarom zijn levenslang vitamines, mineralen en periodieke bloedcontroles nodig. Lees meer over het herkennen en voorkomen van vitamine- en mineralentekorten na een maagverkleining.

Dumping en een lage bloedsuiker

Voeding kan na een gastric bypass sneller in de dunne darm terechtkomen. Vooral producten met veel suiker kunnen klachten veroorzaken zoals buikkrampen, misselijkheid, diarree, hartkloppingen, zweten, trillen of duizeligheid.

Sommige mensen krijgen pas één tot enkele uren na het eten klachten door een te lage bloedsuiker. Dit wordt ook wel late dumping of reactieve hypoglykemie genoemd. Het aanpassen van de samenstelling en verdeling van maaltijden kan helpen. Bespreek terugkerende klachten met het behandelteam en lees wat u kunt doen bij het dumpingsyndroom na een gastric bypass.

Een maagzweer bij de nieuwe verbinding

Bij de verbinding tussen de maagpouch en de dunne darm kan een zweer ontstaan. Dit wordt een anastomosezweer of marginale zweer genoemd. Mogelijke klachten zijn pijn boven in de buik, misselijkheid, overgeven, bloedarmoede of een zwarte ontlasting.

Roken en het gebruik van bepaalde ontstekingsremmende pijnstillers, waaronder NSAID’s, kunnen het risico verhogen. Gebruik na een gastric bypass daarom niet op eigen initiatief ibuprofen, naproxen of diclofenac. Overleg altijd met uw arts of apotheker welke pijnstiller en maagbescherming voor u geschikt zijn.

Vernauwing van de maag-darmverbinding

Door littekenvorming kan de verbinding tussen de maagpouch en de dunne darm nauwer worden. Eten blijft dan mogelijk steken of u moet kort na het eten overgeven. Ook problemen met drinken of het geleidelijk slechter verdragen van voeding kunnen hierbij passen.

Een vernauwing kan vaak tijdens een kijkonderzoek van de maag worden behandeld. Blijf niet zelf experimenteren met uitsluitend vloeibare voeding wanneer eten of drinken structureel moeilijker wordt, maar neem contact op met uw behandelteam.

Een interne hernia of darmverstopping

Bij een interne hernia schuift een deel van de dunne darm door een inwendige opening. Dit kan een darmverstopping veroorzaken en in ernstige situaties de bloedtoevoer naar de darm belemmeren. Deze complicatie kan maanden of jaren na de operatie ontstaan.

Klachten kunnen bestaan uit aanvalsgewijze of hevige buikpijn, misselijkheid, overgeven, een opgezette buik en niet meer goed kunnen eten of drinken. De pijn kan tussen de aanvallen tijdelijk volledig verdwijnen. Lees welke signalen kunnen wijzen op een interne hernia na een gastric bypass.

Galstenen door snel gewichtsverlies

Snel gewichtsverlies verhoogt de kans op galstenen. Deze geven niet altijd klachten. Wanneer een galsteen de afvoer van gal blokkeert, kunt u hevige pijn rechtsboven in de buik krijgen. De pijn kan uitstralen naar de rug of rechterschouder en gepaard gaan met misselijkheid, overgeven, koorts of geelzucht.

Bij aanhoudende of hevige klachten is medisch onderzoek nodig. Afhankelijk van de uitkomsten kan behandeling of verwijdering van de galblaas worden geadviseerd.

Veranderde stoelgang en voedselintolerantie

Na de operatie kunt u last krijgen van diarree, verstopping, winderigheid of een opgeblazen gevoel. Ook kunnen voedingsmiddelen die u voorheen zonder problemen at opeens klachten geven. Te snel eten, onvoldoende kauwen, te grote porties en vet- of suikerrijke producten kunnen de klachten versterken.

Aanhoudende diarree, gewichtsverlies dat sneller gaat dan verwacht of tekenen van uitdroging en ondervoeding moeten worden besproken met een arts of gespecialiseerde diëtist.

Opnieuw aankomen of te veel afvallen

Een gastric bypass biedt geen garantie dat het bereikte gewicht levenslang hetzelfde blijft. Na verloop van tijd kan opnieuw gewichtstoename ontstaan. Meestal spelen meerdere factoren mee, zoals veranderingen in eetgedrag, lichamelijke activiteit, hormonen, psychische gezondheid of de anatomie van de maagpouch en verbinding.

Ook te veel gewichtsverlies is mogelijk. Laat een onverwachte gewichtsverandering beoordelen, zeker wanneer deze gepaard gaat met vermoeidheid, spierverlies, diarree, overgeven of moeite met eten.

Veranderde opname van medicijnen en alcohol

Doordat de maag en dunne darm anders zijn aangesloten, kan de opname van medicijnen veranderen. Een middel kan minder goed, sneller of onvoorspelbaarder worden opgenomen. Ook kan alcohol sneller effect hebben en een hogere alcoholconcentratie in het bloed veroorzaken.

Vertel iedere arts en apotheker dat u een gastric bypass heeft gehad. Laat voorgeschreven medicatie beoordelen en pas de dosis of toedieningsvorm nooit zelfstandig aan.

Krijgt iedereen late complicaties na een gastric bypass?

Nee, niet iedereen krijgt late complicaties. Veel mensen herstellen goed en ervaren langdurig positieve gezondheidseffecten. De kans op problemen verschilt per complicatie en is afhankelijk van onder andere uw medische situatie, de gebruikte operatietechniek en de opvolging na de operatie.

Ook wanneer u geen klachten heeft, blijven controles belangrijk. Sommige tekorten geven aanvankelijk weinig of geen duidelijke symptomen en worden alleen door bloedonderzoek ontdekt.

Hoe verkleint u het risico op late complicaties?

U kunt niet iedere complicatie voorkomen, maar u kunt het risico wel helpen verkleinen:

neem dagelijks de voorgeschreven vitamines en mineralen;
laat uw bloed controleren volgens het afgesproken nazorgschema;
volg de voedingsadviezen en zorg voor voldoende eiwitten en vocht;
rook niet;
gebruik geen NSAID’s zonder toestemming van een arts;
laat uw medicatie regelmatig beoordelen;
blijf deelnemen aan de medische en leefstijlgerichte nazorg;
meld nieuwe of terugkerende klachten tijdig.

Stop niet met controles omdat de operatie jaren geleden is uitgevoerd of omdat u zich goed voelt. Levenslange aandacht voor voeding, supplementen en lichamelijke signalen hoort bij een gastric bypass.

Wanneer moet u contact opnemen met een arts?

Neem direct contact op bij hevige of toenemende buikpijn, terugkerende pijnaanvallen, aanhoudend overgeven, niet kunnen drinken, een opgezette buik, koorts, een snelle hartslag, bloedbraken, een zwarte ontlasting of geelzucht. Ook onverklaarde vermoeidheid, tintelingen, spierzwakte en een sterke gewichtsverandering verdienen medische beoordeling.

Vertel bij iedere beoordeling dat u een gastric bypass heeft gehad, ook wanneer de operatie jaren geleden was. Bekijk voor meer signalen en contactadviezen de pagina over wanneer u een arts moet bellen na een maagverkleining. Bij bewustzijnsverlies, ernstige benauwdheid of een andere mogelijk levensbedreigende situatie belt u 112.

Hoe maakt u een afgewogen keuze?

De mogelijke nadelen en late complicaties moeten worden afgewogen tegen de verwachte gezondheidsvoordelen. Welke behandeling geschikt is, hangt onder andere af van uw gezondheid, gewicht, medicatie, eetpatroon en eerdere behandelingen. Tijdens de screening bespreekt het behandelteam uw persoonlijke risico’s, de verschillende operaties en de blijvende gevolgen van de behandeling.

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies van een bariatrisch chirurg, arts, apotheker of diëtist.

Overweegt u deel te nemen aan het programma van het Bariatrisch Centrum? Neem gerust contact met ons op via telefoon (088 706 8800) of e-mail (poli.bariatrie@bravis.nl) voor meer informatie of om u aan te melden. Voor uw intake en screening is een verwijsbrief van uw huisarts of specialist vereist, bijvoorbeeld van een internist, longarts of cardioloog. Wanneer u aan de criteria voldoet, wordt u direct ingepland voor de screening. Als aanvullende medische informatie nodig is, volgt eerst een gesprek met de chirurg. Zo zet u een goed geïnformeerde eerste stap richting een duurzame behandeling van obesitas.

Mag u medicijnen fijnmaken na een maagverkleining?

U mag medicijnen na een maagverkleining alleen fijnmaken wanneer uw arts of apotheker heeft bevestigd dat dit veilig kan. Niet alle tabletten mogen worden geplet en niet alle capsules mogen worden geopend. Bij sommige medicijnen kan fijnmaken leiden tot een te snelle afgifte, een onjuiste werking, beschadiging van de maag of een gevaarlijk hoge concentratie in het bloed.

Welke medicijnen mag u niet zomaar fijnmaken?

Vooral medicijnen met vertraagde of gereguleerde afgifte mogen meestal niet worden fijngemaakt. Deze zijn zo ontworpen dat de werkzame stof gedurende meerdere uren wordt vrijgegeven. Wanneer u zo’n tablet plet, kan de volledige hoeveelheid in korte tijd vrijkomen.

Ook tabletten met een maagsapresistente coating mogen doorgaans niet worden fijngemaakt. De coating beschermt de werkzame stof tegen maagzuur of beschermt juist de maag tegen het medicijn. Door de tablet te pletten gaat deze bescherming verloren.

Na een maagverkleining kunnen grote pillen vooral tijdens de eerste weken moeilijker door te slikken zijn. Een arts of apotheker kan beoordelen of er een kleiner, vloeibaar, oplosbaar of direct werkend alternatief beschikbaar is. Kies bij vloeibare medicijnen bij voorkeur een suikervrije variant wanneer dat medisch geschikt is, omdat veel suiker dumpingklachten kan uitlokken.

Wanneer een medicijn wel fijngemaakt mag worden, moet de volledige voorgeschreven hoeveelheid worden ingenomen. Meng medicijnen niet zonder advies gezamenlijk in dezelfde hoeveelheid eten of drinken. Gebruik een kleine hoeveelheid die u volledig kunt innemen en maak het medicijn pas vlak voor gebruik fijn.

Open capsules evenmin zonder overleg. Sommige capsules bevatten korrels met een speciale coating die niet beschadigd mogen worden. Bij andere medicijnen kan het poeder schadelijk zijn bij contact met de huid of bij inademing.

Op de pagina over medicatiegebruik na een bariatrische ingreep vindt u meer informatie over grote pillen, vertraagde afgifte en verschillende toedieningsvormen. Geef daarnaast bij iedere arts en apotheek aan dat u een gastric bypass, gastric sleeve of mini gastric bypass heeft gehad.

Stop niet met voorgeschreven medicatie omdat een tablet moeilijk te slikken is. Neem contact op met uw apotheker of voorschrijvend arts. Zij kunnen per geneesmiddel beoordelen of delen, fijnmaken, oplossen of vervangen veilig mogelijk is.