Wanneer wordt een gastric sleeve omgezet naar een gastric bypass?
Een gastric sleeve wordt vooral omgezet naar een gastric bypass wanneer u ernstige of aanhoudende refluxklachten heeft, onvoldoende bent afgevallen, opnieuw aanzienlijk bent aangekomen of wanneer een probleem met de vorm of werking van de buismaag is ontstaan. Soms is de omzetting al vóór de eerste operatie als tweede behandelingsstap gepland. Een gastric sleeve omzetten naar gastric bypass is een revisieoperatie en wordt pas overwogen nadat de oorzaak van uw klachten of gewichtstoename zorgvuldig is onderzocht.
Wat betekent het omzetten van een gastric sleeve?
Bij een gastric sleeve is een groot deel van de oorspronkelijke maag verwijderd. De resterende maag heeft de vorm van een smalle buis. Bij een omzetting gebruikt de chirurg het bovenste gedeelte van deze buismaag om een kleine maagpouch te maken. Vervolgens wordt deze maagpouch verbonden met een verderop gelegen deel van de dunne darm.
Het voedsel gaat daarna vanuit de kleine maagpouch rechtstreeks naar de dunne darm en passeert niet meer het volledige eerste gedeelte van het spijsverteringskanaal. Hierdoor verandert niet alleen hoeveel u kunt eten, maar ook de verwerking van voeding en de hormonale regulatie van honger, verzadiging en stofwisseling.
De ingreep wordt ook wel een conversie, redo-operatie of revisieoperatie genoemd. Het gedeelte van de maag dat tijdens de oorspronkelijke sleeve-operatie is verwijderd, kan niet worden teruggeplaatst. Het gaat dus niet om het ongedaan maken van de gastric sleeve, maar om het veranderen van de bestaande anatomie naar die van een gastric bypass.
Wat zijn de belangrijkste redenen voor een omzetting?
Er is niet één vaste reden om een gastric sleeve om te zetten. De chirurg kijkt naar uw klachten, gewicht, gezondheid, eetpatroon en de anatomie van de buismaag. De meest voorkomende redenen zijn aanhoudende reflux, onvoldoende gewichtsverlies en gewichtstoename.
Aanhoudend maagzuur of reflux
Bij een gastric sleeve kan de druk in de smalle buismaag relatief hoog zijn. Hierdoor kan maaginhoud gemakkelijker richting de slokdarm terugstromen. Sommige patiënten krijgen voor het eerst reflux na de operatie, terwijl bestaande maagzuurklachten bij anderen verergeren.
Een omzetting naar een gastric bypass kan worden overwogen wanneer u ondanks aanpassingen in uw voeding, leefstijl en behandeling met maagzuurremmers ernstige klachten houdt. Denk aan dagelijks brandend maagzuur, oprispingen, pijn achter het borstbeen, nachtelijk terugstromen van maaginhoud, hoesten, heesheid of slikproblemen.
De aanwezigheid van een ernstige slokdarmontsteking, vernauwing of veranderingen van het slijmvlies kan zwaar meewegen bij de keuze voor een revisieoperatie. Een gastric bypass kan de hoeveelheid zure maaginhoud die de slokdarm bereikt verminderen. Dit betekent niet dat reflux na de omzetting bij iedereen volledig verdwijnt.
Onvoldoende gewichtsverlies
Een omzetting kan worden onderzocht wanneer het gewichtsverlies na de gastric sleeve duidelijk achterblijft bij wat op basis van uw uitgangssituatie werd verwacht. Eerst wordt bekeken of daarvoor behandelbare oorzaken bestaan.
Het uitblijven van voldoende gewichtsverlies kan onder andere samenhangen met:
- de oorspronkelijke vorm of omvang van de buismaag;
- regelmatig eten of drinken van calorierijke producten;
- een veranderd honger- of verzadigingsgevoel;
- lichamelijke beperkingen waardoor bewegen moeilijk is;
- medicatie die gewichtstoename kan bevorderen;
- psychologische of sociale factoren;
- hormonale of andere medische oorzaken.
Een nieuwe operatie is bij onvoldoende gewichtsverlies niet automatisch de eerste of beste oplossing. Voedingsbegeleiding, ondersteuning bij eetgedrag, beweging en eventueel afvalmedicatie kunnen onderdeel zijn van de behandeling voordat een revisieoperatie wordt overwogen.
Gewichtstoename na eerder gewichtsverlies
Na de eerste sterke gewichtsafname kan het gewicht op langere termijn gedeeltelijk toenemen. Een beperkte gewichtstoename betekent niet direct dat de gastric sleeve niet meer werkt. Gewicht verandert onder invloed van biologische, gedragsmatige, psychologische en anatomische factoren.
Een omzetting naar een gastric bypass kan in beeld komen wanneer u aanzienlijk bent aangekomen, gewichtsgerelateerde aandoeningen terugkeren en begeleiding of andere behandelingen onvoldoende resultaat geven. Vooraf wordt onderzocht of de buismaag verwijd of anders van vorm is en welke andere oorzaken een rol spelen.
Meer informatie over mogelijke oorzaken en behandelingen vindt u op de pagina over gewichtstoename na een maagverkleining.
Een vernauwing, draaiing of andere anatomische afwijking
De buismaag kan op een bepaalde plaats te nauw zijn, een knik vertonen of gedraaid liggen. Hierdoor kan voeding moeilijk passeren. Dit kan leiden tot pijn, misselijkheid, braken, reflux en problemen met eten of drinken.
Soms kan een vernauwing met een endoscopische behandeling worden verholpen. Wanneer deze behandeling onvoldoende helpt of de vorm van de buismaag een blijvend probleem veroorzaakt, kan een chirurgische correctie of omzetting naar een gastric bypass nodig zijn.
Een hardnekkige lekkage of fistel
Een lekkage langs de nietjeslijn ontstaat meestal kort na de sleeve-operatie, maar kan soms langdurig blijven bestaan. Er kan dan een abnormale verbinding, oftewel een fistel, ontstaan. De behandeling kan bestaan uit drainage, antibiotica, endoscopische technieken en voedingsondersteuning.
Wanneer een lekkage of fistel ondanks eerdere behandelingen niet geneest, kan een complexe revisieoperatie nodig zijn. Of daarbij een gastric bypass wordt aangelegd, hangt af van de plaats van de afwijking en de toestand van de omliggende weefsels.
Een vooraf gepland behandeltraject in twee stappen
Bij mensen met een zeer hoog BMI of een verhoogd operatierisico kan een gastric sleeve bewust als eerste stap worden uitgevoerd. De eerste operatie kan zorgen voor gewichtsverlies en vermindering van het operatierisico. Op een later moment kan de sleeve worden omgezet naar een gastric bypass of een andere bariatrische ingreep.
In deze situatie betekent de tweede operatie niet dat de gastric sleeve is mislukt. De omzetting kan vanaf het begin onderdeel zijn geweest van een zorgvuldig gepland behandeltraject.
Terugkeer van gewichtsgerelateerde aandoeningen
Diabetes type 2, slaapapneu, hoge bloeddruk of andere gewichtsgerelateerde aandoeningen kunnen na een gastric sleeve eerst verbeteren en later terugkeren. Wanneer dit samengaat met onvoldoende gewichtsverlies of gewichtstoename, kan de sterkere metabole werking van een gastric bypass meewegen bij de keuze voor een vervolgbehandeling.
De aanwezigheid van zo’n aandoening vormt op zichzelf niet altijd voldoende reden voor een nieuwe operatie. Het behandelteam beoordeelt het volledige medische beeld.
Wordt iedere gastric sleeve met reflux omgezet?
Nee. Bij maagzuurklachten wordt meestal eerst onderzocht wat de klachten veroorzaakt. Vervolgens kunnen onder andere voedingsaanpassingen, gewichtsbehandeling en maagzuurremmende medicatie worden ingezet.
Ook een middenrifbreuk kan bijdragen aan reflux. In bepaalde situaties kan herstel van de middenrifbreuk voldoende zijn, terwijl bij andere patiënten een omzetting naar een gastric bypass passender is. De keuze hangt onder andere af van uw BMI, de ernst van de reflux, de toestand van de slokdarm en de vorm van de buismaag.
Laat langdurige reflux na een gastric sleeve altijd beoordelen. Aanhoudende blootstelling van de slokdarm aan maaginhoud kan een ontsteking en beschadiging van het slijmvlies veroorzaken, ook wanneer de klachten wisselend aanwezig zijn.
Is gewichtstoename alleen voldoende reden voor een omzetting?
Gewichtstoename is een reden om opnieuw naar de behandeling te kijken, maar leidt niet automatisch tot een gastric bypass. Eerst wordt onderzocht hoeveel u bent aangekomen, wanneer de gewichtstoename begon en welke factoren daaraan bijdragen.
Het behandelteam kijkt onder andere naar uw voedingspatroon, verzadiging, beweging, slaap, medicatie, psychische gezondheid en eventuele lichamelijke beperkingen. Ook wordt beoordeeld of veranderingen aan de buismaag aantoonbaar bijdragen aan de gewichtstoename.
Wanneer niet-operatieve behandelingen nog onvoldoende zijn geprobeerd, kunnen deze eerst worden ingezet. Een revisieoperatie is vooral passend wanneer de verwachte voordelen opwegen tegen de aanvullende operatierisico’s en u ook na de operatie langdurige begeleiding kunt volgen.
Welke onderzoeken worden voor de revisieoperatie gedaan?
Voor een omzetting volgt doorgaans een nieuwe beoordeling door een multidisciplinair bariatrisch team. De eerdere operatie, het gewichtsverloop en uw huidige klachten worden opnieuw in kaart gebracht.
Afhankelijk van uw situatie kunnen de volgende onderzoeken nodig zijn:
Gastroscopie
Bij een gastroscopie bekijkt de arts de binnenkant van de slokdarm en de buismaag. Hiermee kunnen een slokdarmontsteking, vernauwing, maagzweer, middenrifbreuk of afwijkende vorm van de sleeve worden opgespoord. Indien nodig kan tijdens het onderzoek weefsel worden afgenomen.
Slikfoto met contrastmiddel
Een slikfoto laat zien hoe vloeistof door de slokdarm en de buismaag stroomt. Het onderzoek kan aanwijzingen geven voor een vernauwing, draaiing, verwijding of afwijkende ligging van de maag.
Zuurmeting en slokdarmonderzoek
Wanneer niet duidelijk is of uw klachten daadwerkelijk door reflux worden veroorzaakt, kan een 24-uurs zuur- of impedantiemeting worden uitgevoerd. Met een drukmeting kan worden onderzocht hoe de slokdarm beweegt en hoe de sluitspier functioneert.
Bloedonderzoek
Met bloedonderzoek wordt onder andere gekeken naar bloedarmoede, vitamines, mineralen, ontstekingswaarden, bloedsuiker en de algemene voedingstoestand. Eventuele tekorten moeten waar mogelijk vóór de operatie worden behandeld.
Beoordeling van leefstijl en eetgedrag
Een diëtist en eventueel een psycholoog of andere behandelaar kunnen onderzoeken welke factoren invloed hebben op eten, honger, verzadiging en gewicht. Deze beoordeling is bedoeld om de best passende behandeling te kiezen en de kans op een duurzaam resultaat te vergroten.
Hoe verloopt de omzetting naar een gastric bypass?
De omzetting wordt meestal uitgevoerd met een kijkoperatie. De chirurg maakt eerst littekenweefsel rond de bestaande buismaag voorzichtig los. Vervolgens wordt van het bovenste deel van de maag een kleine maagpouch gemaakt.
Een deel van de dunne darm wordt naar deze pouch gebracht en eraan vastgemaakt. Verderop wordt een tweede verbinding in de dunne darm gemaakt, zodat voedsel en spijsverteringssappen weer bij elkaar komen. Als een middenrifbreuk aanwezig is, kan deze tijdens dezelfde operatie worden hersteld.
Een revisieoperatie is technisch ingewikkelder dan een eerste gastric bypass. Door de eerdere operatie kunnen verklevingen en veranderingen aan de bloedvoorziening of maagwand aanwezig zijn. Daarom wordt vooraf zorgvuldig beoordeeld of de ingreep veilig en technisch uitvoerbaar is.
Op de pagina over revisie- en redochirurgie vindt u meer informatie over aanpassingen na een eerdere bariatrische ingreep.
Wat kan een omzetting opleveren?
Het doel van de operatie hangt af van de reden voor de omzetting. Bij ernstige reflux is het belangrijkste doel het verminderen van maagzuurklachten en het beschermen van de slokdarm. Bij onvoldoende gewichtsverlies of gewichtstoename kan het doel bestaan uit aanvullende gewichtsafname en verbetering van gewichtsgerelateerde aandoeningen.
Na een omzetting kan:
- reflux en brandend maagzuur afnemen;
- het gebruik van maagzuurremmers mogelijk verminderen;
- aanvullend gewichtsverlies optreden;
- het verzadigingsgevoel veranderen;
- diabetes type 2 of een andere gewichtsgerelateerde aandoening verbeteren;
- een anatomisch probleem van de buismaag worden opgelost.
Het resultaat is niet bij iedereen hetzelfde. Reflux kan blijven bestaan en de hoeveelheid aanvullend gewichtsverlies is moeilijk vooraf exact te voorspellen. Resultaten van een revisieoperatie kunnen bovendien verschillen van die van een eerste bariatrische operatie.
Welke risico’s heeft de revisieoperatie?
Een omzetting van een gastric sleeve naar een gastric bypass is een grote buikoperatie. Mogelijke complicaties zijn onder andere een bloeding, lekkage, infectie, trombose, longembolie, vernauwing van een verbinding en tijdelijke problemen met eten of drinken.
Op langere termijn kunnen onder andere de volgende problemen optreden:
- dumpingklachten na snel eten of producten met veel suiker;
- vitamine- en mineralentekorten;
- een maagzweer bij de verbinding tussen maag en darm;
- galstenen na snel gewichtsverlies;
- een inwendige breuk of darmobstructie;
- aanhoudende buikpijn of misselijkheid;
- onvoldoende gewichtsverlies of latere gewichtstoename;
- blijvende of terugkerende refluxklachten.
Omdat al eerder aan de maag is geopereerd, kan een revisieoperatie meer risico’s hebben dan een eerste gastric bypass. Uw persoonlijke risico hangt onder andere af van uw gezondheid, eerdere complicaties, littekenvorming en de reden voor de omzetting.
Wat verandert er na de omzetting?
Na de operatie volgt u opnieuw een opbouwschema voor drinken en eten. De exacte opbouw verschilt per ziekenhuis en per patiënt. Volg daarom het schema van uw eigen behandelteam en neem niet zelfstandig eerder vaste voeding.
Na een gastric bypass moet u dagelijks de voorgeschreven vitamines en mineralen gebruiken. Ook blijven bloedcontroles en langdurige nazorg nodig. Door de veranderde opname kan bovendien de werking van bepaalde medicijnen veranderen. Bespreek uw volledige medicatieoverzicht met uw arts en apotheker.
U moet opnieuw leren welke porties, producten en eetsnelheid goed worden verdragen. Rustig eten, goed kauwen en stoppen zodra u verzadiging voelt, blijven belangrijk. Producten met veel suiker of vet kunnen dumpingklachten veroorzaken.
Wanneer moet u na de operatie medische hulp zoeken?
Neem direct contact op met uw behandelend ziekenhuis bij koorts, toenemende buikpijn, aanhoudend braken, een sterk opgezette buik, wondproblemen of wanneer u onvoldoende kunt drinken.
Zoek met spoed medische hulp bij ernstige benauwdheid, pijn op de borst, bloedbraken, zwarte ontlasting, flauwvallen of plotselinge hevige buikpijn. Bel bij een levensbedreigende situatie 112.
Veelgestelde vragen over de omzetting
Hoe lang na een gastric sleeve kan een omzetting plaatsvinden?
Er bestaat geen vaste termijn. Bij een complicatie kan een aanvullende behandeling relatief kort na de eerste operatie nodig zijn. Wanneer onvoldoende gewichtsverlies of gewichtstoename de reden is, wordt meestal eerst het gewichtsverloop over langere tijd beoordeeld en worden andere behandelmogelijkheden onderzocht.
Verdwijnt maagzuur altijd na de omzetting?
Nee. Refluxklachten verbeteren bij veel patiënten, maar volledig verdwijnen kan niet worden gegarandeerd. Het resultaat hangt onder andere af van de oorzaak van de reflux, de toestand van de slokdarm en eventuele andere anatomische afwijkingen.
Valt u opnieuw af na de omzetting?
Aanvullend gewichtsverlies is mogelijk, maar de hoeveelheid verschilt sterk per persoon. Uw uitgangsgewicht, anatomie, eetpatroon, lichamelijke gezondheid en de reden voor de revisie spelen hierbij een rol.
Kan de oorspronkelijke maag na een sleeve worden hersteld?
Nee. Het tijdens de gastric sleeve verwijderde deel van de maag kan niet worden teruggeplaatst. Bij de omzetting wordt de overgebleven buismaag gebruikt om de anatomie van een gastric bypass te maken.
Is een gastric bypass de enige mogelijke vervolgoperatie?
Nee. Afhankelijk van de reden voor de revisie kunnen ook een correctie van de sleeve, een re-sleeve, herstel van een middenrifbreuk of een andere bariatrische ingreep worden overwogen. Bij ernstige reflux wordt relatief vaak aan een gastric bypass gedacht. Bij onvoldoende gewichtsverlies zonder reflux kunnen andere mogelijkheden worden besproken.
Moet u opnieuw worden gescreend?
Ja. Voor een revisieoperatie wordt uw medische, voedingskundige en psychosociale situatie opnieuw beoordeeld. Een eerdere goedkeuring voor een gastric sleeve betekent niet automatisch dat een nieuwe operatie op dit moment de beste of veiligste behandeling is.
Overweegt u deel te nemen aan het programma van het Bariatrisch Centrum? Neem gerust contact met ons op via telefoon (088 706 8800) of e-mail (poli.bariatrie@bravis.nl) voor meer informatie of om u aan te melden. Voor uw intake en screening is een verwijsbrief van uw huisarts of specialist vereist, bijvoorbeeld van een internist, longarts of cardioloog. Wanneer u aan de criteria voldoet, wordt u direct ingepland voor de screening. Als aanvullende medische informatie nodig is, volgt eerst een gesprek met de chirurg. Zo zet u een goed geïnformeerde eerste stap richting een duurzame behandeling van obesitas.