Wanneer moet een oude of ingegroeide maagband worden verwijderd?

Een oude maagband hoeft niet automatisch te worden verwijderd omdat deze al lange tijd aanwezig is. Verwijdering kan wel nodig zijn wanneer de band in de maagwand is gegroeid, is verschoven, geïnfecteerd of beschadigd is, aanhoudende klachten veroorzaakt of onvoldoende effect heeft. Bij een bevestigde ingegroeide maagband adviseert een bariatrisch chirurg doorgaans verwijdering. De juiste timing en verwijderingsmethode hangen af van de ligging van de band, eventuele ontstekingen en uw algemene gezondheid.

Moet iedere oude maagband worden verwijderd?

Er bestaat geen algemene termijn waarna iedere maagband automatisch moet worden verwijderd. Wanneer de band goed functioneert, geen klachten veroorzaakt en bij controles geen afwijkingen worden gevonden, kan deze soms blijven zitten. Regelmatige controle blijft wel belangrijk, ook als de maagband al vele jaren geleden is geplaatst.

Een maagband is namelijk geen hulpmiddel dat na plaatsing volledig uit beeld kan verdwijnen. Ook jaren later kunnen problemen ontstaan met de band, de maag, de verbindingsslang of het onder de huid geplaatste reservoir. Sommige complicaties beginnen met lichte of wisselende klachten.

Heeft u al lange tijd geen controle meer gehad? Neem dan contact op met een bariatrisch centrum, zeker wanneer u niet meer weet welk type maagband is geplaatst of wanneer het reservoir niet meer kan worden aangeprikt. Vertel ook bij andere medische onderzoeken en operaties altijd dat u een maagband heeft.

Meer informatie over de werking en mogelijke problemen vindt u op de pagina over de maagband.

Wat is een ingegroeide maagband?

Met een ingegroeide maagband wordt meestal een maagbanderosie bedoeld. Hierbij beschadigt de band geleidelijk de maagwand en komt een deel van de band door de maagwand heen in de maag terecht. De band kan tijdens een gastroscopie daardoor gedeeltelijk of soms grotendeels aan de binnenkant van de maag zichtbaar zijn.

Dit is iets anders dan het gewone littekenweefsel dat zich rondom een maagband kan vormen. Littekenweefsel rond de band komt na een operatie vaker voor en betekent niet automatisch dat de band door de maagwand is gegroeid.

Een erosie kan onder andere samenhangen met langdurige druk op de maagwand, een infectie, beschadiging van het weefsel of eerdere operaties rond de band. Soms veroorzaakt een ingegroeide maagband duidelijke klachten, maar de afwijking kan ook bij toeval tijdens onderzoek worden ontdekt.

Bij welke problemen kan verwijdering nodig zijn?

Een bariatrisch chirurg kan verwijdering van de maagband adviseren bij één of meer van de volgende situaties:

Ingroei of erosie: de band is gedeeltelijk of volledig door de maagwand heen gekomen.
Verschuiving van de maagband: de band bevindt zich niet meer op de oorspronkelijke plaats en veroorzaakt vernauwing, een vergrote maagpouch of schade aan de maagwand.
Aanhoudende slikproblemen: eten blijft regelmatig steken of u kunt bepaalde vaste voedingsmiddelen niet meer verdragen.
Terugkerend braken: u moet vaak overgeven, ook wanneer de band is geleegd of uw eetpatroon is aangepast.
Ernstige refluxklachten: u heeft aanhoudend last van brandend maagzuur, oprispingen, nachtelijk terugstromen van voeding of hoesten door reflux.
Verwijding van de slokdarm: de slokdarm raakt door langdurige druk verwijd of beweegt minder goed.
Infectie: de band, verbindingsslang of het reservoir is geïnfecteerd.
Lekkage of beschadiging: de band loopt leeg, de slang raakt los of het reservoir kan niet meer veilig worden gebruikt.
Aanhoudende pijn: u heeft terugkerende pijn rond de bovenbuik, de maagband of het reservoir.
Onvoldoende gewichtsverlies of gewichtstoename: de maagband heeft onvoldoende effect of is niet meer bruikbaar als behandeling.

Niet iedere klacht betekent dat de band direct verwijderd moet worden. Soms kan het tijdelijk of volledig legen van de band voldoende zijn. Een ingegroeide, geïnfecteerde of ernstig verschoven maagband kan met alleen legen echter niet worden hersteld.

Welke klachten kunnen wijzen op een ingegroeide maagband?

Een ingegroeide maagband kan verschillende klachten veroorzaken. De klachten zijn niet bij iedereen hetzelfde en kunnen ook passen bij andere maagbandproblemen. Mogelijke signalen zijn:

pijn of een drukkend gevoel in de bovenbuik;
misselijkheid en terugkerend braken;
moeite met slikken of het gevoel dat voeding blijft steken;
toenemend maagzuur of terugstromen van voeding;
een plotseling verlies van het verzadigende effect van de band;
grotere porties kunnen eten dan voorheen;
onverklaarde gewichtstoename;
pijn, roodheid, zwelling of vocht rond het reservoir;
koorts of terugkerende infecties rond het reservoir;
bloedverlies uit de maag of zwarte ontlasting.

Een infectie rond het reservoir lijkt op het eerste gezicht een plaatselijk probleem onder de huid. De infectie kan echter via de verbindingsslang samenhangen met een probleem bij de maagband. Daarom moet niet alleen het reservoir, maar het volledige systeem worden onderzocht.

Wanneer moet u met spoed medische hulp zoeken?

Neem dezelfde dag contact op met uw huisarts, huisartsenpost of behandelend bariatrisch centrum wanneer u herhaaldelijk braakt, nauwelijks vocht kunt binnenhouden, ernstige slikklachten heeft of snel zieker wordt.

Zoek direct medische hulp bij:

plotselinge of hevige pijn in de bovenbuik of borst;
niet meer kunnen doorslikken van vocht of speeksel;
aanhoudend braken en verschijnselen van uitdroging;
koorts in combinatie met buikpijn of een ontstoken reservoir;
bloedbraken of zwarte, teerachtige ontlasting;
een sterk opgezette buik, krampende buikpijn en het uitblijven van ontlasting of winden;
flauwvallen, ernstige benauwdheid of andere levensbedreigende klachten.

Bij levensbedreigende klachten belt u 112. Vermeld bij iedere beoordeling duidelijk dat u een maagband heeft, ook als deze vele jaren geleden is geplaatst. Een verschoven band of een probleem met de verbindingsslang kan in zeldzame gevallen een afsluiting of beschadiging van de maag of darm veroorzaken.

Hoe wordt onderzocht of de maagband moet worden verwijderd?

De chirurg bespreekt eerst welke maagband bij u is geplaatst, hoe lang deze aanwezig is en welke klachten u heeft. Ook wordt gekeken naar het verloop van uw gewicht, eerdere bandaanpassingen en eventuele operaties aan de maagband.

Afhankelijk van uw klachten kunnen verschillende onderzoeken nodig zijn:

Röntgenonderzoek met contrastmiddel

Met een slikfoto kan worden bekeken hoe het contrastmiddel door de slokdarm, de maagpouch en de maagband stroomt. Dit onderzoek kan aanwijzingen geven voor een verschoven band, vernauwing, een vergrote pouch of verwijding van de slokdarm.

Gastroscopie

Bij een gastroscopie bekijkt de arts de binnenkant van de slokdarm en maag met een flexibele camera. Hiermee kan worden vastgesteld of de maagband door de maagwand is gegroeid. Ook kunnen ontstekingen, beschadigingen of maagzweren zichtbaar worden.

CT-scan

Een CT-scan kan nodig zijn bij acute buikpijn, verdenking op een afsluiting, een afwijkende ligging van de slang of onduidelijkheid over de omliggende weefsels.

Bloedonderzoek

Met bloedonderzoek kan onder andere worden gekeken naar tekenen van ontsteking, bloedarmoede, uitdroging en mogelijke voedingstekorten. Niet iedereen heeft alle onderzoeken nodig. De chirurg bepaalt welke combinatie in uw situatie het meest geschikt is.

Hoe wordt een oude maagband verwijderd?

Een maagband wordt meestal met een kijkoperatie verwijderd. De chirurg maakt de band los van het omliggende littekenweefsel en verwijdert vervolgens de band, de verbindingsslang en het onder de huid geplaatste reservoir. Daarna wordt de maagwand gecontroleerd op beschadigingen.

Bij een ingegroeide maagband kan de operatie ingewikkelder zijn. De chirurg moet beoordelen hoeveel van de band door de maagwand is gekomen en of sprake is van een ontsteking, lekkage of beschadiging. Een opening in de maagwand kan tijdens de operatie worden gesloten.

Wanneer een groot deel van de band in de maag ligt, kan verwijdering via een endoscopische behandeling soms mogelijk zijn. De band wordt dan tijdens een gastroscopie aan de binnenkant van de maag losgemaakt en verwijderd. Deze methode is niet voor iedere patiënt geschikt en wordt alleen toegepast wanneer de ligging van de band en de beschikbare deskundigheid dit toelaten.

Soms is een combinatie van een endoscopische en chirurgische behandeling nodig. De keuze wordt gemaakt door een gespecialiseerd behandelteam.

Kan de maagband direct worden vervangen door een gastric bypass?

Na het verwijderen van een maagband kan soms een andere bariatrische ingreep worden overwogen, zoals een gastric bypass. Dit is niet automatisch nodig en ook niet altijd tijdens dezelfde operatie mogelijk.

Een directe omzetting kan in bepaalde situaties verantwoord zijn. Bij ernstige littekenvorming, erosie, een infectie of beschadiging van de maag kan het veiliger zijn om de maagband eerst te verwijderen en de maag te laten herstellen. Een eventuele tweede operatie volgt dan op een later moment.

De keuze voor één of twee operaties hangt onder andere af van:

de reden waarom de maagband wordt verwijderd;
de toestand van de maagwand en omliggende weefsels;
de aanwezigheid van een infectie of ontsteking;
uw gewicht en gewichtsgerelateerde aandoeningen;
uw eerdere resultaten met de maagband;
uw algemene gezondheid en operatierisico;
uw voedingspatroon en verwachtingen van een vervolgbehandeling.

Op de pagina over revisie- en redochirurgie leest u meer over een tweede operatie na een eerdere bariatrische ingreep.

Kunt u na het verwijderen van een maagband weer aankomen?

Na het verwijderen van de maagband valt de beperking van de voedselinname grotendeels weg. U kunt daardoor meer honger ervaren en grotere hoeveelheden eten. Zonder aanvullende behandeling bestaat daarom een kans op gewichtstoename.

Bespreek vóór de verwijdering hoe uw begeleiding daarna wordt ingericht. Mogelijke onderdelen zijn begeleiding door een diëtist, ondersteuning bij eetgedrag, medische behandeling van obesitas of een andere bariatrische ingreep. Welke aanpak passend is, verschilt per persoon.

Heeft u na een eerdere ingreep opnieuw gewichtstoename? Lees dan ook welke oorzaken en behandelopties er zijn bij gewichtstoename na een maagverkleining.

Wat kunt u doen als u een oude maagband heeft maar geen klachten?

Heeft u geen klachten, dan is verwijdering meestal niet met spoed nodig. Het is wel verstandig om te controleren of passende nazorg is geregeld. Dat geldt vooral wanneer uw maagband vele jaren geleden, in het buitenland of bij een kliniek die niet meer bestaat is geplaatst.

Probeer indien mogelijk de gegevens van de oorspronkelijke operatie en het type maagband te achterhalen. Laat nieuwe of veranderende klachten tijdig beoordelen en laat de maagband niet zonder medische begeleiding vullen of legen.

Let onder andere op veranderingen in slikken, eten, reflux, braken, buikpijn, het reservoir en uw gewicht. Wacht niet tot de klachten ernstig zijn voordat u advies vraagt.

Veelgestelde vragen over het verwijderen van een maagband

Moet een ingegroeide maagband altijd worden verwijderd?

Bij een vastgestelde maagbanderosie wordt verwijdering doorgaans geadviseerd. De band bevindt zich dan gedeeltelijk door de maagwand heen en kan onder andere ontsteking, infectie, bloedverlies of verdere verplaatsing veroorzaken. De chirurg bepaalt hoe snel en op welke manier de band het veiligst kan worden verwijderd.

Kan het legen van de maagband voldoende zijn?

Het verwijderen van vloeistof uit de band kan helpen wanneer de band te strak staat of bij bepaalde vormen van verschuiving. Het legen van de band herstelt een erosie, infectie of beschadigd systeem niet. Het kan in zo’n situatie hoogstens een tijdelijke maatregel zijn.

Is een ingegroeide maagband hetzelfde als een minimizer ring?

Nee. Een verstelbare maagband is een afzonderlijke bariatrische ingreep met een reservoir en verbindingsslang. Een minimizer ring kan rond een deel van een gastric bypass worden geplaatst om verwijding te beperken. Het zijn verschillende hulpmiddelen met verschillende indicaties en mogelijke complicaties.

Kan een maagband na verwijdering opnieuw worden geplaatst?

Dit is technisch soms mogelijk, maar een nieuwe maagband is niet voor iedere patiënt de meest geschikte keuze. De chirurg beoordeelt eerst waarom de oude band niet meer functioneerde en of een andere behandeling betere mogelijkheden biedt.

Is het verwijderen van een maagband een zware operatie?

De meeste maagbanden kunnen met een kijkoperatie worden verwijderd. De ingreep kan complexer worden door ernstige littekenvorming, infectie, verschuiving of ingroei in de maagwand. Uw persoonlijke operatierisico kan pas na onderzoek door de chirurg worden ingeschat.

Overweegt u deel te nemen aan het programma van het Bariatrisch Centrum? Neem gerust contact met ons op via telefoon (088 706 8800) of e-mail (poli.bariatrie@bravis.nl) voor meer informatie of om u aan te melden. Voor uw intake en screening is een verwijsbrief van uw huisarts of specialist vereist, bijvoorbeeld van een internist, longarts of cardioloog. Wanneer u aan de criteria voldoet, wordt u direct ingepland voor de screening. Als aanvullende medische informatie nodig is, volgt eerst een gesprek met de chirurg. Zo zet u een goed geïnformeerde eerste stap richting een duurzame behandeling van obesitas.