Welke littekens houdt u over aan een maagverkleining?

Na een maagverkleining houdt u meestal ongeveer vijf tot zes kleine littekens op de buik over. De meeste littekens na een maagverkleining zijn ongeveer een halve tot twee centimeter lang. Eén wondje kan iets groter zijn, afhankelijk van de operatie en de instrumenten die de chirurg gebruikt.

De littekens liggen meestal verspreid over de boven- en middenbuik. Soms bevindt een wondje zich bij of in de buurt van de navel. Het exacte aantal, de grootte en de plaats verschillen per operatietechniek, patiënt en chirurg.

De littekens verdwijnen niet volledig, maar worden meestal geleidelijk platter, soepeler en lichter. Dit proces kan twaalf tot achttien maanden of langer duren.

Waarom krijgt u meerdere kleine littekens?

Een maagverkleining wordt meestal uitgevoerd via een kijkoperatie. De chirurg maakt meerdere kleine openingen in de buikwand. Via deze openingen worden een camera en de benodigde operatie-instrumenten ingebracht.

De buik wordt tijdens de operatie tijdelijk gevuld met koolzuurgas. Hierdoor ontstaat ruimte om de maag, darmen en andere organen goed te bekijken en de ingreep veilig uit te voeren.

Na de operatie worden de wondjes gesloten met oplosbare hechtingen, wondlijm, hechtpleisters of een andere sluiting. Welke methode wordt gebruikt, kan per operatie en patiënt verschillen.

Hoeveel littekens krijgt u na een gastric bypass?

Na een gastric bypass houdt u meestal vijf tot zes kleine littekens over. Deze zijn afkomstig van de openingen voor de camera, operatie-instrumenten en nietapparatuur.

De meeste littekens zijn relatief kort. Eén opening kan iets groter zijn omdat de chirurg via deze toegang grotere instrumenten gebruikt. De plaatsing kan verschillen bij een klassieke Roux-en-Y gastric bypass en een mini gastric bypass.

Ook een mini gastric bypass wordt doorgaans als kijkoperatie uitgevoerd en veroorzaakt daarom meerdere kleine littekens in plaats van één groot litteken.

Hoeveel littekens krijgt u na een gastric sleeve?

Ook een gastric sleeve wordt meestal via ongeveer vijf tot zes kleine openingen uitgevoerd. Bij deze operatie verwijdert de chirurg een groot deel van de maag.

Eén wondje kan daarom wat groter zijn dan de andere openingen. Via deze opening wordt het verwijderde maagweefsel uit de buik gehaald. Uiteindelijk blijft meestal een reeks korte littekens over, verspreid over de boven- en middenbuik.

Geeft een robotoperatie minder littekens?

Bij robotchirurgie gebruikt de chirurg eveneens meerdere kleine openingen voor de camera en instrumenten. De robot maakt dus geen operatie zonder littekens.

Het aantal en de plaats van de littekens kunnen iets afwijken van een gewone kijkoperatie. De robot ondersteunt de chirurg bij het nauwkeurig uitvoeren van de ingreep, maar het uiteindelijke littekenbeeld blijft afhankelijk van de gebruikte toegangspoorten, wondgenezing en persoonlijke aanleg.

Kunt u ook een groot litteken overhouden?

Bariatrische operaties worden meestal via een kijkoperatie uitgevoerd. Soms is een grotere buikopening nodig, bijvoorbeeld door ernstige verklevingen, een bloeding, een onoverzichtelijke situatie of een complicatie tijdens de operatie. Dit wordt een open operatie genoemd.

Bij een open operatie ontstaat een langer litteken op de buik. Ook na eerdere buikoperaties of revisie- en redochirurgie kan het littekenpatroon anders zijn.

Tijdens de screening en voorbereiding bespreekt de chirurg welke operatietechniek in uw situatie waarschijnlijk wordt gebruikt. Vooraf kan nooit volledig worden gegarandeerd hoeveel littekens u precies zult krijgen.

Hoe zien de littekens er kort na de operatie uit?

Tijdens de eerste dagen en weken kunnen de wondjes:

roze, rood of donkerder dan de omliggende huid zijn;
licht gezwollen of gevoelig aanvoelen;
een kleine blauwe plek rondom de wond hebben;
jeuken of een trekkend gevoel geven;
tijdelijk harder of dikker aanvoelen;
plaatselijk minder gevoel hebben.

Deze verschijnselen kunnen bij een normale genezing horen, zolang ze geleidelijk afnemen. Een smal rood randje direct langs een gesloten wond hoeft niet direct op een infectie te wijzen. Roodheid die zich uitbreidt of samengaat met toenemende pijn, warmte, pus of koorts moet wel worden beoordeeld.

Hoe veranderen littekens tijdens het herstel?

De eerste weken

In het begin zijn de littekens meestal duidelijk zichtbaar. Ze kunnen rood, roze, paars of donkerbruin zijn, afhankelijk van uw huidkleur. Ook kunnen ze wat stevig, hobbelig of gevoelig aanvoelen.

De eerste maanden

In de maanden daarna worden de littekens meestal soepeler en platter. De kleur begint langzaam te vervagen. Jeuk, gevoeligheid en een trekkend gevoel nemen doorgaans af.

Na twaalf tot achttien maanden

Een litteken kan twaalf tot achttien maanden of langer nodig hebben om volledig te rijpen. Het uiteindelijke litteken is vaak een lichte, dunne lijn of een klein ovaal plekje. Bij sommige huidtypen blijft het litteken donkerder of juist lichter dan de omliggende huid.

Hoe een litteken er tijdens de eerste weken uitziet, voorspelt dus niet automatisch hoe het er uiteindelijk uit zal zien.

Waarvan hangt het uiteindelijke litteken af?

De zichtbaarheid van littekens wordt onder andere beïnvloed door:

de grootte en plaats van de operatiewondjes;
uw huidtype en natuurlijke aanleg voor littekenvorming;
eerdere dikke of overmatige littekens;
een wondinfectie of vertraagde wondgenezing;
spanning, wrijving of druk op de wond;
roken;
diabetes of problemen met de doorbloeding;
voldoende eiwitten en andere voedingsstoffen;
blootstelling van jonge littekens aan zonlicht.

Een keloïd of hypertrofisch litteken komt niet bij iedereen voor. Bij een hypertrofisch litteken blijft het verdikte weefsel binnen de oorspronkelijke wondranden. Een keloïd kan juist buiten de grenzen van het oorspronkelijke wondje doorgroeien.

Hoe verzorgt u de wondjes na een maagverkleining?

Tijdens de eerste fase staat veilige wondgenezing centraal. Volg altijd de persoonlijke instructies die u bij ontslag heeft ontvangen.

Algemene aandachtspunten zijn:

Houd de wondjes en eventuele pleisters schoon en droog volgens het advies.
Was uw handen voordat u een wond of pleister aanraakt.
Krab niet aan korstjes en trek wondlijm of hechtpleisters niet zelf los.
Was of scrub de wondjes niet met een washand of borstel.
Dep de huid na het douchen voorzichtig droog.
Breng geen crème, olie of littekenproduct aan zolang de wond niet volledig gesloten en droog is.
Draag kleding die niet voortdurend langs de wondjes schuurt.
Volg het advies over tillen, sporten en belasting van de buikspieren.

Twijfelt u of u mag douchen, zwemmen, sporten of een pleister mag verwijderen? Volg dan de ontslaginformatie of vraag het behandelteam om advies.

Wat kunt u doen om littekens minder zichtbaar te maken?

Begin pas met cosmetische littekenzorg wanneer de wond volledig gesloten, droog en rustig is. Vraag bij twijfel eerst toestemming aan uw arts of verpleegkundige.

Mogelijke maatregelen zijn:

Bescherm jonge littekens tegen zonlicht met kleding.
Gebruik bij blootstelling een hoge zonbeschermingsfactor, bij voorkeur SPF 30 of hoger.
Voorkom krabben, schuren en langdurige druk op het litteken.
Rook niet, omdat roken de wondgenezing kan vertragen.
Volg de voedings- en supplementadviezen van uw behandelteam.
Bespreek siliconengel of siliconenpleisters bij een rood, verdikt of jeukend litteken.
Start littekenmassage alleen wanneer de wond volledig genezen is en uw behandelteam dit veilig vindt.

Siliconenproducten en massage kunnen bij sommige littekens helpen om het weefsel soepeler, platter of minder rood te maken. Ze laten een litteken echter niet volledig verdwijnen.

Wanneer moet u contact opnemen over een operatiewond?

Neem contact op met uw behandelteam wanneer:

de roodheid rond de wond duidelijk uitbreidt;
de wond warmer, dikker of pijnlijker wordt;
er steeds meer vocht, bloed of pus uit de wond komt;
de wond onaangenaam gaat ruiken;
de wondranden openstaan;
u koorts boven 38 graden of koude rillingen krijgt;
u zich ziek of opvallend slap voelt;
er een nieuwe zwelling of uitstulping onder het litteken ontstaat.

Een uitstulping die duidelijker wordt bij hoesten, persen of rechtop staan, kan passen bij een littekenbreuk. Laat dit door een arts beoordelen, vooral wanneer de zwelling pijnlijk wordt of samengaat met misselijkheid en overgeven.

Neem bij zorgen contact op met het Bariatrisch Centrum via telefoon (088 706 8800). Bekijk ook wanneer u een arts moet bellen na een maagverkleining.

Zegt de buitenkant iets over de genezing in de buik?

Nee. Rustige wondjes aan de buitenkant betekenen niet automatisch dat alle weefsels in de buik volledig genezen zijn. De maag en darmen hebben na de operatie eveneens tijd nodig om te herstellen.

Een inwendige complicatie is bovendien niet altijd aan de littekens op de huid te zien. Toenemende buikpijn, koorts, een snelle hartslag, benauwdheid of aanhoudend overgeven moeten daarom direct worden gemeld, ook wanneer de huidwondjes er normaal uitzien.

Lees bij dergelijke klachten meer over mogelijke symptomen van een lekkage na een maagverkleining. Bel bij een mogelijk levensbedreigende situatie direct 112.

Veelgestelde vragen over littekens na een maagverkleining

Verdwijnen de littekens na een maagverkleining volledig?

Nee. Iedere snede door de huid laat in principe een blijvend litteken achter. De meeste littekens worden na verloop van tijd wel platter, lichter en minder opvallend.

Wanneer mag u littekencrème gebruiken?

Gebruik littekencrème, siliconengel of olie pas wanneer de wond volledig gesloten en droog is. Vraag bij twijfel aan uw arts of verpleegkundige wanneer u veilig kunt beginnen.

Waarom is één litteken groter dan de andere?

Eén opening wordt soms gebruikt voor grotere operatie-instrumenten. Bij een gastric sleeve wordt via een van de wondjes ook het verwijderde maagweefsel naar buiten gebracht. Daarom kan één litteken iets langer of breder zijn.

Kan een dik of jeukend litteken worden behandeld?

Ja. Blijft een litteken dik, rood, pijnlijk of jeukend of groeit het buiten de oorspronkelijke wondranden? Bespreek dit dan met uw huisarts of behandelteam. Mogelijke behandelingen zijn onder andere siliconenproducten, injecties, lasertherapie of verwijzing naar een dermatoloog of plastisch chirurg. Welke behandeling geschikt is, hangt af van het soort litteken.

Overweegt u deel te nemen aan het programma van het Bariatrisch Centrum? Neem gerust contact met ons op via telefoon (088 706 8800) of e-mail (poli.bariatrie@bravis.nl) voor meer informatie of om u aan te melden. Voor uw intake en screening is een verwijsbrief van uw huisarts of specialist vereist, bijvoorbeeld van een internist, longarts of cardioloog. Wanneer u aan de criteria voldoet, wordt u direct ingepland voor de screening. Als aanvullende medische informatie nodig is, volgt eerst een gesprek met de chirurg. Zo zet u een goed geïnformeerde eerste stap richting een duurzame behandeling van obesitas.