Obesitas begrijpen
Wat is obesitas?
Obesitas is een chronische ziekte waarbij te veel lichaamsvet de gezondheid kan schaden. Vaak spelen meerdere oorzaken samen een rol, zoals erfelijke aanleg, leefstijl, medicijnen en je omgeving.
Lees wat obesitas betekent en waar je met vragen terechtkunt.
Betekenis
Waarom is obesitas een ziekte?
Bij obesitas is er meer aan de hand dan een hoog getal op de weegschaal. Vetweefsel heeft invloed op processen in je lichaam. Een teveel aan lichaamsvet kan bijdragen aan gezondheidsproblemen, bijvoorbeeld aan je hart en bloedvaten.
Obesitas is chronisch: de aandoening kan lang aanhouden en na gewichtsverlies terugkeren. Behandeling richt zich daarom ook op het behouden van veranderingen en op hoe je je voelt en functioneert.
Gewicht en gezondheid
Wat zeggen BMI en buikomvang?
In de algemene BMI-indeling voor volwassenen is 25 tot 30 overgewicht en 30 of hoger obesitas. BMI staat voor Body Mass Index en vergelijkt je gewicht met je lengte.
BMI maakt geen onderscheid tussen vet en spieren. Je arts kijkt daarom ook naar je buikomvang, klachten en medische voorgeschiedenis. Vooral vet in en rond de buik hangt samen met extra gezondheidsrisico’s.
Bij onder meer kinderen, ouderen, zwangerschap en bepaalde herkomstgroepen vraagt BMI om een andere beoordeling. Ook veel spiermassa kan de uitslag beïnvloeden.
Bekijk de BMI-indeling en toelichtingWil je je verhouding tussen gewicht en lengte weten? Bereken je BMI.
Oorzaken
Hoe ontstaat obesitas?
Je lichaam slaat energie op als vet wanneer je langere tijd meer energie binnenkrijgt dan je verbruikt. Waarom die balans verandert, verschilt per persoon. Dat is niet alleen een kwestie van wilskracht.
Aanleg en je lichaam
Erfelijke aanleg kan maken dat je gemakkelijker aankomt. Ook de regeling van honger en verzadiging, het gevoel dat je genoeg hebt gegeten, speelt mee.
Leefstijl en omgeving
Voeding en beweging zijn belangrijk. Maar gezond eten kunnen betalen, je werkomstandigheden en mogelijkheden om te bewegen beïnvloeden je keuzes ook.
Slaap en mentale belasting
Slecht slapen, aanhoudende stress en somberheid kunnen samenhangen met gewichtstoename. Ze kunnen het ook moeilijker maken om nieuwe gewoonten vol te houden.
Medicijnen en aandoeningen
Sommige medicijnen hebben gewichtstoename als bijwerking. Ook een aandoening kan meespelen. Bespreek dit met je arts; stop niet zelf met voorgeschreven medicijnen.
Wat er bij jou meespeelt, verdient aandacht. Vertel je huisarts wanneer je gewicht veranderde, welke medicijnen je gebruikt en wat je al hebt geprobeerd.
Gezondheid
Welke gevolgen kan obesitas hebben?
Obesitas verhoogt de kans op verschillende aandoeningen. Dat betekent niet dat iedereen met obesitas deze krijgt. Voorbeelden zijn:
- Diabetes type 2
- Hart- en vaatziekten
- Hoge bloeddruk
- Slaapapneu
- Gewrichtsklachten
- Galstenen
- Leververvetting
- Bepaalde vormen van kanker
Bij slaapapneu stopt de ademhaling tijdens het slapen steeds even. Bespreek klachten zoals sterke vermoeidheid of ademstops met je huisarts.
Lees meer over de risico’s van obesitasDagelijks leven
Ook de invloed op je leven telt
Traplopen, bukken of je veters strikken kan moeilijker worden. Een passende stoel of kleding vinden is soms lastig. Lichamelijke klachten kunnen gevolgen hebben voor je werk, ziekteverzuim en inkomen.
Daarnaast kun je onbegrip of vooroordelen ervaren. Dat kan bijdragen aan schaamte, een negatief zelfbeeld of minder contact met anderen. Psychische klachten kunnen zowel een oorzaak als een gevolg van gewichtsproblemen zijn.
Een passende aanpak
Welke hulp is mogelijk?
Je huisarts of praktijkondersteuner kan samen met jou kijken naar oorzaken, gezondheidsrisico’s en eerdere behandelingen. Bespreek ook wat je in het dagelijks leven graag weer zou kunnen.
Begeleiding bij gezonder eten, bewegen, slapen en ontspannen vormt de basis. Soms past een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI): een programma dat helpt om gewoonten te veranderen en vol te houden.
In bepaalde situaties kan een arts daarnaast medicijnen of een operatie overwegen. Of dat passend is, hangt af van je gezondheid en wat eerdere behandeling heeft opgeleverd.
Bariatrisch Centrum
Hulp rond een maagverkleining
Bij het Bariatrisch Centrum van Bravis beoordelen verschillende zorgverleners samen met jou of een operatief traject passend is. Een maagverkleining hoort bij een traject met voorbereiding, leefstijlbegeleiding en nazorg.
Voor aanmelding voor dit traject heb je een verwijzing van je huisarts of specialist nodig. Er gelden aanvullende voorwaarden; het behandelteam beoordeelt je persoonlijke situatie.
Lees de voorwaarden voor een maagverkleiningVragen over obesitas
Over aanleg, de betekenis van een diagnose en het gesprek met je arts.
Is obesitas erfelijk?
Aanleg kan een rol spelen, maar betekent niet dat je zeker obesitas krijgt. Vaak gaat het om een combinatie van aanleg en omstandigheden. Vertel je arts of gewichtsproblemen in je familie voorkomen.
Betekent chronisch dat behandeling geen zin heeft?
Nee. Chronisch beschrijft het langdurige karakter en de mogelijkheid van terugkeer. Behandeling kan helpen je gewicht en gezondheid te verbeteren. Ondersteuning en vervolgafspraken kunnen nodig blijven, ook als het een tijd goed gaat.
Kan ik obesitas hebben zonder duidelijke klachten?
Ja. Een verhoogd gezondheidsrisico is niet hetzelfde als een klacht die je zelf voelt. Bespreek je gewicht ook als je je goed voelt maar twijfelt over je gezondheid. Je arts kan beoordelen of verder onderzoek zinvol is.
Hoe bereid ik een gesprek met mijn huisarts voor?
Schrijf op wanneer je bent aangekomen, welke behandelingen je eerder hebt gevolgd en wat je daarbij hielp of juist lastig vond. Neem een overzicht van je medicijnen mee. Vertel ook over slaap, stress, geldzorgen of lichamelijke beperkingen als die invloed hebben op je dagelijks leven.
Bronnen en toelichting
Deze pagina geeft algemene informatie over obesitas bij volwassenen. Voor een beoordeling en behandeladvies bespreek je je situatie met een arts. De algemene BMI-grenzen gelden niet voor iedereen op dezelfde manier.