Hoe herkent u galstenen na een maagverkleining?
U kunt galstenen na een maagverkleining herkennen aan plotselinge, hevige pijn rechtsboven of midden in de bovenbuik. De pijn kan uitstralen naar de rug of het rechter schouderblad en samengaan met misselijkheid en braken. Een dergelijke pijnaanval wordt een galsteenkoliek genoemd.
Niet alle galstenen veroorzaken klachten. Sommige mensen hebben jarenlang galstenen zonder dit te merken. Klachten ontstaan meestal wanneer een steen de uitgang van de galblaas of een galweg tijdelijk of langdurig afsluit.
Koorts, geel worden van de huid of ogen, donkere urine, lichte ontlasting en pijn die niet afneemt zijn alarmsignalen. Deze symptomen kunnen wijzen op een ontsteking of afgesloten galweg en moeten direct medisch worden beoordeeld.
Waarom kunnen galstenen ontstaan na een maagverkleining?
Tijdens de eerste periode na een maagverkleining verliest u vaak in relatief korte tijd veel gewicht. Door dit snelle gewichtsverlies komt meer cholesterol in de gal terecht. Tegelijkertijd kan de galblaas zich minder vaak of minder volledig legen. Hierdoor kan de gal dikker worden en kunnen galstenen ontstaan.
Dit kan optreden na verschillende bariatrische ingrepen, waaronder een gastric bypass, gastric sleeve en mini gastric bypass. Vooral tijdens de fase waarin het gewicht snel daalt, is de kans op het ontstaan van galstenen verhoogd.
Het krijgen van galstenen betekent niet dat u verkeerd eet of dat de operatie niet goed heeft gewerkt. De vorming van galstenen is een bekende mogelijke bijwerking van snel gewichtsverlies.
Wat zijn de symptomen van galstenen na een maagverkleining?
Mogelijke symptomen zijn:
- plotselinge, hevige pijn rechtsboven in de buik;
- pijn midden boven in de buik, net onder het borstbeen;
- pijn die uitstraalt naar de rug of het rechter schouderblad;
- krampende, golvende of aanhoudende pijn;
- onrust doordat u geen comfortabele houding kunt vinden;
- misselijkheid en overgeven;
- een opgeblazen of drukkend gevoel boven in de buik;
- klachten die na een maaltijd ontstaan of verergeren.
Een galsteenaanval kan een half uur tot enkele uren duren. De pijn kan plotseling verdwijnen wanneer de steen loskomt en de gal weer kan doorstromen. De klachten kunnen daarna dagen, weken of maanden wegblijven, maar ook opnieuw terugkomen.
Niet iedere aanval ontstaat na vet eten. Het moment waarop de pijn begint, is daarom niet voldoende om galstenen met zekerheid vast te stellen.
Waar voelt u pijn door galstenen?
Pijn door galstenen wordt meestal rechtsboven in de buik of midden in de bovenbuik gevoeld. De galblaas ligt aan de onderkant van de lever, rechts boven in de buik. De pijn kan uitstralen naar de rug, tussen de schouderbladen of naar de rechterschouderouder.
De plaats van de pijn geeft echter niet altijd zekerheid over de oorzaak. Na bariatrische chirurgie kunnen onder andere een maagzweer na een gastric bypass, reflux, verstopping, een vernauwing of een interne hernia vergelijkbare bovenbuikklachten veroorzaken.
Lees bij minder duidelijke klachten ook welke oorzaken kunnen passen bij buikpijn na een maagverkleining.
Wat is het verschil tussen galstenen en dumping?
Bij dumping ontstaan de klachten meestal kort na het eten of drinken van producten met veel suiker of vet. Typische dumpingklachten zijn buikkrampen, zweten, hartkloppingen, diarree, duizeligheid en een plotseling slap gevoel.
Een galsteenaanval veroorzaakt vaker hevige pijn rechtsboven of midden in de bovenbuik, soms met uitstraling naar de rug of schouder. Zweten en misselijkheid kunnen tijdens een hevige pijnaanval eveneens voorkomen, waardoor de klachten soms lastig van elkaar te onderscheiden zijn.
Terugkerende of ernstige pijn moet daarom medisch worden beoordeeld. Ga er niet automatisch van uit dat buikpijn na het eten door dumping na een gastric bypass wordt veroorzaakt.
Welke complicaties kunnen galstenen veroorzaken?
Galblaasontsteking
Wanneer een galsteen de uitgang van de galblaas langdurig afsluit, kan de galblaas ontstoken raken. De pijn rechtsboven in de buik blijft dan meestal aanwezig en neemt niet vanzelf af. Ook koorts, koude rillingen, misselijkheid en een ziek gevoel kunnen optreden.
Afsluiting of ontsteking van de galweg
Een steen kan vanuit de galblaas in de hoofdgalweg terechtkomen en daar de afvoer van gal blokkeren. Hierdoor kunnen uw huid en oogwit geel worden. Ook donkere urine, lichte of grijsbeige ontlasting, jeuk, koorts en koude rillingen kunnen ontstaan.
De combinatie van bovenbuikpijn, koorts en geelzucht kan wijzen op een ontsteking van de galwegen. Hiervoor is met spoed medische behandeling nodig.
Alvleesklierontsteking
De afvoer van de galwegen ligt vlak bij de afvoer van de alvleesklier. Een galsteen kan ook deze doorgang blokkeren en een alvleesklierontsteking veroorzaken.
Dit kan leiden tot ernstige, voortdurend aanwezige pijn boven in de buik die naar de rug trekt. Vaak komen daar herhaaldelijk braken, koorts en een ernstig ziek gevoel bij.
Wanneer moet u direct een arts bellen?
Neem direct contact op met uw behandelteam, huisarts of huisartsenpost wanneer:
- de buikpijn zeer hevig is of niet afneemt;
- de pijn meerdere uren blijft aanhouden;
- u door de pijn niet stil kunt zitten;
- u buikpijn en koorts of koude rillingen heeft;
- u blijft overgeven of geen vocht kunt binnenhouden;
- uw huid of oogwit geel wordt;
- uw urine opvallend donker en uw ontlasting juist licht wordt;
- de pijn voortdurend naar uw rug trekt;
- u zich ernstig ziek, slap of duizelig voelt;
- uw buik hard, gespannen of opvallend gevoelig wordt.
Neem bij urgente klachten tijdens kantooruren contact op met het Bariatrisch Centrum via 088 706 8800. Volg buiten de telefonische bereikbaarheid de contactinstructies uit uw ontslaginformatie.
Bel 112 bij bewustzijnsverlies, instorting, ernstige benauwdheid, ondraaglijke pijn of een andere mogelijk levensbedreigende situatie. Rijd niet zelf wanneer u zich ernstig ziek of duizelig voelt.
Bekijk ook het algemene overzicht van situaties waarin u een arts moet bellen na een maagverkleining.
Hoe worden galstenen vastgesteld?
De arts vraagt waar de pijn zit, hoelang deze duurt, of de klachten na het eten ontstaan en of u koorts, geelzucht of veranderingen in uw ontlasting en urine heeft. Vermeld altijd welke bariatrische operatie u heeft ondergaan en wanneer deze heeft plaatsgevonden.
Meestal wordt eerst een echo van de bovenbuik gemaakt. Hiermee kunnen galstenen in de galblaas en tekenen van een galblaasontsteking worden opgespoord. Niet iedere steen in de galweg is op een gewone echo zichtbaar.
Bloedonderzoek kan laten zien of sprake is van een ontsteking, een afsluiting van de galwegen of irritatie van de lever en alvleesklier. Wanneer een steen in de hoofdgalweg wordt vermoed, kan aanvullend onderzoek nodig zijn, bijvoorbeeld een MRI-scan van de galwegen.
Heeft u ernstige of onduidelijke buikpijn? Dan kan een CT-scan nodig zijn om ook andere complicaties na een maagverkleining te onderzoeken.
Hoe worden galstenen na een maagverkleining behandeld?
Galstenen die geen klachten veroorzaken, hoeven meestal niet direct behandeld te worden. Wanneer u herhaaldelijk galsteenaanvallen krijgt of wanneer complicaties ontstaan, kan de arts adviseren om de galblaas te verwijderen.
De galblaas wordt meestal via een kijkoperatie verwijderd. De lever blijft na deze operatie gal produceren. De gal stroomt dan rechtstreeks vanuit de lever naar de dunne darm.
Zit een galsteen in de hoofdgalweg? Dan kan een aparte endoscopische of chirurgische behandeling nodig zijn. Na een Roux-en-Y gastric bypass is de normale route naar de galwegen veranderd. Een standaardbehandeling via de maag en twaalfvingerige darm is daardoor niet altijd mogelijk. Het behandelteam kiest dan een techniek die past bij uw operatie en de plaats van de steen.
Neem bij een pijnaanval alleen pijnstillers die door uw arts of bariatrisch behandelteam voor u zijn goedgekeurd. Gebruik na een gastric bypass niet op eigen initiatief ibuprofen, naproxen of diclofenac. Lees hiervoor welke pijnstillers na een gastric bypass mogelijk geschikt zijn.
Kunt u galstenen na een maagverkleining voorkomen?
Het ontstaan van galstenen kan niet volledig worden voorkomen. Volg het voedings- en afvaltraject van uw behandelteam en combineer dit niet zelfstandig met een extra streng crashdieet.
Sommige patiënten krijgen na bariatrische chirurgie tijdelijk ursodeoxycholzuur voorgeschreven. Dit medicijn verandert de samenstelling van de gal en kan de kans op nieuwe galstenen tijdens snel gewichtsverlies verkleinen. Het wordt echter niet automatisch aan iedere patiënt voorgeschreven.
Start dit medicijn niet zelf. Uw arts bepaalt of preventieve medicatie in uw situatie zinvol is en hoelang deze gebruikt moet worden. Heeft u al galstenen of eerder galsteenklachten gehad? Meld dit dan tijdens de screening en bij uw behandelteam.
Veelgestelde vragen over galstenen na een maagverkleining
Hoelang na een maagverkleining kunnen galstenen ontstaan?
Galstenen kunnen tijdens de eerste maanden na de operatie ontstaan, maar ook later klachten veroorzaken. Het risico is vooral verhoogd tijdens de periode waarin u snel gewicht verliest. Een steen die in deze periode ontstaat, kan pas maanden of jaren later voor een pijnaanval zorgen.
Heeft iedereen met galstenen klachten?
Nee. Veel galstenen veroorzaken nooit klachten en worden toevallig tijdens een echo ontdekt. Behandeling is meestal pas nodig wanneer pijnaanvallen terugkomen of een ontsteking, afsluiting of andere complicatie ontstaat.
Moet de galblaas preventief worden verwijderd?
De galblaas wordt niet standaard bij iedere maagverkleining verwijderd. Of een gelijktijdige of latere galblaasoperatie verstandig is, hangt onder andere af van bestaande galstenen, eerdere klachten en uw medische situatie.
Kunt u zonder galblaas normaal eten?
Ja. De galblaas slaat gal op, maar maakt deze niet zelf. Na verwijdering blijft de lever gal produceren. Sommige mensen verdragen vetrijke maaltijden in het begin minder goed. Volg na de operatie het persoonlijke voedingsadvies van uw arts of diëtist.
Overweegt u deel te nemen aan het programma van het Bariatrisch Centrum? Neem gerust contact met ons op via telefoon (088 706 8800) of e-mail (poli.bariatrie@bravis.nl) voor meer informatie of om u aan te melden. Voor uw intake en screening is een verwijsbrief van uw huisarts of specialist vereist, bijvoorbeeld van een internist, longarts of cardioloog. Wanneer u aan de criteria voldoet, wordt u direct ingepland voor de screening. Als aanvullende medische informatie nodig is, volgt eerst een gesprek met de chirurg. Zo zet u een goed geïnformeerde eerste stap richting een duurzame behandeling van obesitas.